Archiwa kategorii: Literatura

Agnieszka Niewdana | Boje Boya o biografię i prawdę

Ponad sto lat temu książki biograficzne nie były ani popularne, ani tym bardziej poważane. Traktowane były jako zbiór anegdot i plotek, które z prawdą czy rzetelną pracą historyczną, dziennikarską, naukową nie miały nic wspólnego. Jednak  z czasem to myślenie zaczęło się zmieniać m.in. za sprawą Tadeusza Boya Żeleńskiego. Na początku należy wyjaśnić skąd wzięło się u Żeleńskiego zainteresowanie tego typu literaturą. Otóż dostrzegł ją na rynku francuskim i jej brak w polskich księgarniach, recenzjach, analizach:

U nas ten dział krytyki [związany z żywotem pisarza – A.M.] nie mógł, powtarzam, rozwinąć się pełno. Może to jest właściwością naszej rasy, że nie ma w niej owego ciekawego, niepohamowanego dążenia do prawdy, do przejrzenia mechanizmu duszy ludzkiej, jakie cechuje np. literaturę francuską […]. U nas zawsze był w tym dydaktyzm, nieśmiałość, ciasne względy moralne. Wszystko to parło do przysłaniania rzeczywistości. Nawet chwalebne skądinąd pobudki (Boy Żeleński 1984: 463) 1

Traktowanie historii literatury jako zbioru dokonań wielkich indywidualności pióra jest dostrzegalne u Boya i podkreślane przez wielu badaczy jego twórczości. Początki kształtowania się takiego podejścia względem problemu biografii i pytania: pisać o życiu czy tylko o twórczości, można poniekąd datować na rok 1928, kiedy to Żeleński otrzymuje od Manfreda Kridla2 propozycję Czytaj dalej