Nieszczere pole. Szkice o sztuce | Łukasz Białkowski

łukasz białkowski_nieszczere pole

KSIĄŻKA UDOSTĘPNIONA W SIECI

Pozornie [teksty te] sprawiają wrażenie misz-maszu, ponieważ łączą ze sobą tak odmienne zjawiska jak twórczość Romana Opałki i praktyki partycypacyjne, spory na temat praw autorskich i zdjęcia talibów (znalezione w Kabulu przez Thomasa Dworzaka), estetyka relacyjna i strategie przepracowywania przeszłości w sztuce polskiej po 1989 roku. Ta wielość wątków podporządkowana została jednak centralnemu motywowi, jakim jest autonomia sztuki. Zebrane w tym tomie teksty są w gruncie rzeczy wypowiedzią na ten jeden temat. Polemiki wokół tego zagadnienia, jak też działalność artystyczna, która bierze je na warsztat, w moim przekonaniu ogniskują zjawiska konstytuujące współczesne pole sztuki. Stanowią wypadkową dzisiejszego sposobu myślenia o twórcy: o przypisywanych mu kompetencjach, zakresie wolności, odpowiedzialności, którą powinien (lub nie) na siebie przyjąć, w tym odpowiedzialności etycznej i prawnej. Determinują strategie i zachowania twórców przekładające się na wewnętrzne i zewnętrze wobec pola sztuki hierarchie czy też proces gromadzenia kapitału ekonomicznego i symbolicznego. Decydują o kształcie instytucji wystawienniczych oraz postawach, jakie przyjmują one wobec publiczności, szansach współdziałania z nią lub wyznaczaniu jej nieprzekraczalnych granic; zakresie przypisywanych jej kompetencji lub uznaniu ich braku. Wpływają na postrzeganie kultury wizualnej, jej historii oraz na strategie jej przepracowywania.

(fragment książki)

SPIS TREŚCI

Wstęp — 9

AUTONOMIA
Dwie strony jednej monety — 15
Człowiek pogryzł psa. „Wolność twórcza” jako konsekwencja Kantowskiej figury geniusza — 21
Turyści i tubylcy. Praktyki partycypacyjne instytucji wystawienniczych w perspektywie koncepcji turyzmu Deana MacCannella — 35

KAPITAŁ SYMBOLICZNY
Trzy cytaty i kilka uwag o tym, jak można przegrać lub wygrać i dlaczego nie da się zremisować — 53
O śmiechu za plecami — 57
Gdy przedmioty wyrastają ponad inne — 63

WSPÓLNOTA
Poziom zerowy alienacji, czyli co może sztuka bez konfliktu? — 79
Muzeum osobliwości. Kto dziś jest passé? — 87
Melancholia multimediów? Estetyka relacyjna? — 93

AUTOR
Kto pierwszy, ten lepszy, czyli autor jako uciekinier w dobie społeczeństwa cyfrowego — 103
Sartre versus Blanchot. Spory wokół figury podmiotu twórczego we francuskiej estetyce połowy XX wieku — 109
Ciało jako przedmiot praktyk ascetycznych w sztuce współczesnej (Opałka, Dudek-Dürer, Orlan) — 121

ELEMENTY POLA
Queering Islam. Pewnego razu w Kandaharze — 135
Wyjść z piekła modernizmu — 143
Fantomowa zagadka, czyli jak poważnie rozmawiać o duchach — 151
Przeszłość nas wyzwoli? Uwagi o rekonstrukcji jako strategii artystycznej w polskich sztukach wizualnych po roku 1989 — 159

Dodaj komentarz