Ondřej Buddeus | wiersze | przeł. Zofia Bałdyga

dwuwersja

(Wysoka trawa             Niska trawa
kładzie się tak                            kłująco się
gładko. Zostajesz?                      stawia. Idziemy?
Jeszcze zimowanie                                    Muszę tylko
ogrodu i pytań. Pozwalam                                    zamknąć
mojemu milczeniu                                          i już możemy. Coś
krążyć wśród mówiłeś?                                                  Nie drzyj się,
cieni. Dziecięca                                                                                 jest
gra w słowa,                                                                        otwarte. Ale
siedzące ciemności                                                         zaczyna mi być
zaszeleściły. Z dna                                                zimno. Jeszcze wyleję
konewki wylewam                                    wodę z konewki, inaczej lód
jesień pod                                                                        ją rozsadzi. No
rododendrony.    Czy my się           chodź już…nie     wygłupiaj   się
skądś znamy?                                                        i się rusz, inaczej
Pachniesz…                                                             nie zdążymy

 

interwał3.rtf

Tyle się mówiło               o Orfeuszu Eurydyka
tam stała                           wsiedli i
nic się nie stało tylko      tunel stacja tunel
stacja tunel                      stacja itd. kiedy
odważył się                      obrócić już jej
nie było skoczył              na kawę z Ofelią
cała z Hamleta                zupełnie wariuje
teraz po prostu teatr     czeka na ostatnie
metro wydaje                  mu się że to trwa
coś jakby całą
wieczność         nie trwa to
dłużej niż 5                     6 minut.


interwał4_2perypetie.rtf

w końcu się odwróci i                                 wyrecytuje
replikę teraz                                    deski skrzypią
dochodzi
do podręcznikowej kolizji               ale protagonista
mówi nie                                         mam to
w dupie schodzi                             ze sceny na widownię
pozostali aktorzy                           oniemieli widzowie
się śmieją                                        przedstawienie nadal
trwa zbliża się                                 kryzys a protagonista
wierci się na widowni                           ktoś
szturcha go w żebra biegnij tam nie wskakuje
na scenę                        pozostali aktorzy
oniemieli widzowie                         się śmieją próbują
zapobiec happy endowi                 w końcu odwraca się i
recytuje                                             replikę teraz
skrzypią deski
dochodzi                                           do podręcznikowej kolizji
ale protagonista                              mówi nie
mam to                                             w dupie i schodzi
ze sceny na widownię                    pozostali aktorzy
oniemieli widzowie                         się śmieją
przedstawienie nadal                     trwa zbliża się
kryzys a protagonista                     wierci się na widowni
ktoś                                                    szturcha go
w żebra biegnij tam nie wskakuje na scenę
pozostali aktorzy           oniemieli   widzowie
się śmieją próbują                       zapobiec happy endowi

 

z życia jerzyków

jerzyki rzucają swój cień na ziemię
bo   jest   za    ciężki  i nie mogłyby
z nim  latać  Mówi  się   że  za karę
muszą wszystko robić w locie Całe
życie     krążą     w      niezliczonych
stadach   Śpią  w locie i  budzą  się
w  locie   Zanim   otworzą  oczy  są
o jakieś 100 metrów dalej niż  były
kiedy  jeszcze  spały  Jedzą w  locie
a  ich  procesy   trawienne  są   tak
samo  szybkie jak ich sny Piją tylko
kiedy    pada   a    czasami    muszą
wędrować               w poszukiwaniu
deszczu  nawet   kilka dni  Niewiele
myślą        kiedy      lecą       Działają
intuicyjnie  Kochają  się  też w locie

Kochają       dotyk      bo           dotyk
przypomina   im   stały   grunt   pod
nogami   Boją   się  latać zbyt  nisko
nad  ziemią   bo   przecież  boją  się
własnego   cienia  Wiemy jednak że
wszystkie     jerzyki   podświadomie
za   nim  tęsknią  Znają  cienie wielu
rzeczy    tam   w   dole  Opowiadają
nawet           historie         o cieniach
niektórych  tak zwanych   wydarzeń
historycznych        Tylko    własnego
cienia   nie  mogą poznać  Mówi się
że    ten  który odważy się  zapuścić
blisko    ziemi     mógłby     zobaczyć
swój    cień        z   najdrobniejszymi
szczegółami Mówi się  też że nic  by
nie      zobaczył   bo   przecież    cień
byłby  w ciągłym ruchu Kiedy   mały
jerzyk ma przyjść na  świat   samica
jerzyka  leci   dopóki   starczy  jej  sił
ostro w górę ku niebu a kiedy czuje
że  już   dalej  nie   może — a dobra
samica  jerzyka  potraf i wznieść się
naprawdę   wysoko  —   znosi    jajo
w   locie   Już  nic więcej dla swojego
potomka    zrobić   nie   może wraca
więc     do  stada    Jajo    leci  w   dół
w ciągu     mniej  więcej  dwudziestu
sekund      mały    jerzyk   musi     się
wydostać   na    świat  otworzyć oczy
rozpostrzeć     skrzydła   objąć   swój
pierwszy      kierunek   To    wszystko
musi         się      udać   teraz  i  to   za
pierwszym  razem  I   tak  oto jerzyki
przeżywają    w  locie   całą  młodość
wiek     produkcyjny    zestarzeją   się
a  któregoś  dnia   taki  jerzyk w locie
umrze     To        jest      dla   jerzyków
niezgłębiona       tajemnica        Jerzyk
który             zmarł     niepostrzeżenie
oddziela       się     od   stada   i spada
podobno   dość    powoli   coraz niżej
i     niżej      i    niżej    Według legendy
spotyka         się      wtedy    ze  swoim
cieniem    niektóre    jerzyki    w      to
nie   wierzą  inne  są  tym śmiertelnie
przerażone  inne nawet  tego pragną
ale      żaden   z nich  nie  wie tego na
pewno       Właściwie    nie   wiadomo
czy  jerzyki  wiedzą  że  lecą

 

ringparabel

masz tu pierścionek

                            ukradła go sroka

złapał kot

                            nie głaszcz go

złapał srokę

                            ukradł pierścień

nie ma go tutaj

Przełożyła Zofia Bałdyga


 

ONDŘEJ BUDDEUS — ur. w 1984 r., mieszka i pracuje głównie w Pradze. Opublikował cztery autorskie tomiki, pracował jako redaktor naczelny czesko-słowackiego pisma o poezji współczesnej Psí víno. Organizował wydarzenia literackie (m.in. międzynarodowy Prague Microfestival); tłumaczy z norweskiego i niemieckiego; współpracuje z artystami innych dyscyplin; laureat nagrody Magnesia Litera za książkę dla dzieci Hlava v hlavě (wspólnie z Davidem Böhmem, 2014); działa z poezją w tzw. rozszerzonym polu, na granicy z performansem, sztuką wizualną, muzyką.

Dodaj komentarz